# Wat doet de Flanders Aerospace & Defence Cluster (FADEC)?

> FADEC brengt Vlaamse luchtvaart-, ruimtevaart- en defensiebedrijven bij primes, Europese programma's, kapitaal en exportmarkten. Zo werkt de cluster.

- URL: https://fadec.aero/blogs/consortia-partnerships/wat-doet-fadec
- Author: Eric Dauchy, Co-Founder and CEO, EuroGrowth
- Published: 2026-10-05
- Publisher: FADEC — Flanders Aerospace & Defence Cluster (https://fadec.aero/)

**TL;DR:** FADEC, de Flanders Aerospace & Defence Cluster, is een industriegedreven platform dat Vlaamse bedrijven, kennisinstellingen en overheden verbindt met Europese lucht- en ruimtevaart- en defensieprogramma's. Benoemde organen regelen introducties bij primes, consortia voor EDF en andere oproepen, toegang tot kapitaal en export, met meetbare servicenormen.

FADEC is geen klassieke netwerkvereniging: de cluster wil Vlaamse industriële capaciteit omzetten in concrete posities op Europese programma's.

FADEC, de Flanders Aerospace & Defence Cluster, verbindt Vlaamse bedrijven, kennisinstellingen en overheden met de Europese lucht- en ruimtevaart- en defensiemarkt. De cluster doet dat met benoemde organen die elk een meetbare taak hebben: introducties bij primes en Tier 1-integratoren, consortia voor Europese oproepen, toegang tot investeerders, begeleiding naar exportmarkten en inspraak in de prioriteiten van de sector. FADEC noemt zichzelf een operationeel platform en geen netwerkvereniging: het doel is dat leden opdrachten, consortiumplaatsen en kapitaal binnenhalen, niet alleen dat ze elkaar ontmoeten.

## Wat is FADEC precies?

Op de [pagina over de cluster](/about) staat het zo: FADEC is één operationeel toegangspunt dat Vlaamse industriële capaciteit omzet in gekwalificeerde posities op Europese lucht-, ruimtevaart- en defensieprogramma's. De cluster is industriegedreven, afgestemd op de overheid en gebouwd om tussen 2026 en 2035 meetbare resultaten te leveren. De slogan vat de ambitie samen: geworteld in België, gericht op Europa.

De cluster werkt rond acht [focusdomeinen](/focus-domains), elk met de Europese programma's die er het meest toe doen.

| Focusdomein | Voorbeelden van capaciteit | Europese ankers |
|---|---|---|
| Aerospace Manufacturing | Aerostructuren, motoronderdelen, precisiebewerking, MRO | EDF, EDIRPA, nationale offsetprogramma's |
| Space Technologies | Optische instrumenten, ruimtegekwalificeerde elektronica, grondsegment | Horizon Europe, EU-ruimtevaartprogramma, ESA, IRIS² |
| Defence-Adjacent Aerospace | Missiesystemen, beveiligde communicatie, sensoren | EDF, PESCO, NATO DIANA |
| Advanced Materials | Composieten, additive manufacturing, coatings, certificatie | ASAP, EDIP, IPCEI |
| Drones & UAS | Platformen, autonomie, detectie, counter-UAS | EDF-oproepen, European Drone Strategy 2.0 |
| Satellite Applications | Aardobservatie, GNSS-diensten, beveiligde satcom | Copernicus, Galileo, EU-ruimtevaartprogramma |
| Digital Engineering & AI | Digital twins, MBSE, AI voor defensie, simulatie | Horizon Europe, Digital Europe |
| Sustainable Aviation | Waterstof, hybride-elektrische aandrijving, SAF | Clean Aviation, Clean Hydrogen, SESAR 3 |

## Hoe werkt de cluster in de praktijk?

Elke dienst hangt aan een orgaan met een eigen opdracht en ritme.

| Orgaan | Wat het doet | Wat leden krijgen |
|---|---|---|
| Strategic Council | Legt de agenda 2026 tot 2035 vast en stemt die af op Vlaamse, Belgische, Europese en NAVO-planning | Inspraak, zitje of waarnemersstatus volgens niveau |
| Investment Council | Verbindt leden met CVC, deep-tech-fondsen, family offices, EIB en EIF en strategische fondsen | Pitchmomenten, introducties bij investeerders, readiness-diagnose |
| Industrial Partnership Office | Regelt kwalificatie en werkpakketten bij primes en Tier 1, plus teaming voor biedingen | Vaste accountmanager, gerichte introducties, pipelinereviews |
| Export Accelerator Division | Marktintrede, lokale agenten, offset en industriële participatie, exportcontrole | Marktplan, afspraken met gekwalificeerde kopers, missieplaatsen |
| Advisory Committees | Expertpanels over normen, certificatie, vaardigheden, leveringszekerheid en dual-use | Zitjes in de comités die bij uw domeinen passen |
| Signature Annual Event | Jaarlijks trefpunt voor primes, kapitaal, overheid en toeleveranciers | Deelnemers-, spreek- en standrechten volgens niveau |

Daarbovenop belooft de cluster concrete servicenormen: een eerste gekwalificeerde introductie binnen 60 dagen na de onboarding (vanaf het Core-niveau), een readiness-diagnose binnen 21 dagen en een marktintredeplan binnen 45 dagen.

## Waarom bestaat FADEC nu?

De vraag naar Europese defensie- en ruimtevaartcapaciteit stijgt snel. Op de [NAVO-top in Den Haag](https://www.nato.int/cps/en/natohq/official_texts_236705.htm) van juni 2025 spraken de bondgenoten af om tegen 2035 jaarlijks 5% van het bbp te investeren, waarvan minstens 3,5% in kernuitgaven voor defensie. Het [Europees Defensiefonds](https://defence-industry-space.ec.europa.eu/eu-defence-industry/european-defence-fund-edf_en) heeft sinds 2021 bijna 6,5 miljard euro vastgelegd en reserveert in het werkprogramma 2026 1 miljard euro voor gezamenlijk onderzoek en ontwikkeling.

Die middelen gaan bijna altijd naar grensoverschrijdende consortia en naar leveranciers die al gekwalificeerd zijn. FADEC wijst erop dat Vlaanderen de troeven heeft (aerostructuren, composieten, precisie-elektromechanica, materialen, fotonica, logistiek en AI) maar dat de basis versnipperd is en voor de aankoopdiensten van primes grotendeels onzichtbaar blijft. De cluster wil die kloof dichten.

## Wat maakt FADEC anders dan een klassieke vereniging?

FADEC zet zijn werking zelf af tegen die van een traditionele beroepsvereniging. Het verschil zit in wat er na een ontmoeting gebeurt.

| Klassieke vereniging | Aanpak van FADEC | Beoogd resultaat |
|---|---|---|
| Evenementen en vertegenwoordiging | Dealvorming en matchmaking met benoemde tegenpartijen | Gesprekken die tot een contract leiden, opgevolgd tot de contractfase |
| Nieuwsbrieven en standpunten | Programma-informatie met benoemde platformen, niveaus en timing | Vroegere en beter onderbouwde beslissingen om mee te bieden |
| Introducties op vraag | Een gestructureerde pipeline via het Partnership Office, met kwartaalreviews | Een opvolgbare pipeline in plaats van losse gunsten |
| Doorverwijzen naar subsidies | Consortiumvorming, ondersteuning van de coördinator en een juridisch sjabloonpakket | Minder mislukte indieningen en sneller rond consortia |
| Logistiek van handelsmissies | Een exportaccelerator met prioritaire markten en lokale agenten | Afspraken met gekwalificeerde kopers in plaats van standwerk |

## Hoe verlopen de eerste 90 dagen van een lid?

Wie instapt, doorloopt een vast activeringsplan. Dat plan maakt van het lidmaatschap een traject met een begin en een meetpunt, in plaats van een abonnement op evenementen.

| Periode | Wat er gebeurt |
|---|---|
| Dag 1 tot 15 | Onboardinggesprek, ontwerp van het capaciteitsdossier, basis voor compliance en exportcontrole, een vaste contactpersoon in de cluster |
| Dag 16 tot 45 | Het capaciteitsdossier wordt gevalideerd en verspreid; twee doellijsten van primes of Tier 1-bedrijven worden afgesproken; waar relevant start een spoor voor investeringen of Europese programma's |
| Dag 46 tot 75 | Eerste begeleide introducties en kwalificatiegesprekken; de shortlist van exportmarkten wordt bevestigd; de beurs- en mediakalender ligt vast voor twaalf maanden |
| Dag 76 tot 90 | Activeringsreview tegen uw doelen, met een schriftelijk plan voor twaalf maanden en meetbare doelen die beide partijen ondertekenen |

Het capaciteitsdossier is het belangrijkste stuk. Het beschrijft in begrijpelijke taal wat u maakt of doet, op welk technologisch niveau en voor welke platformen, zodat een aankoper bij een prime of een coördinator van een Europees consortium in een paar minuten ziet of u past.

## Welke exportmarkten volgt FADEC?

De Export Accelerator werkt in golven, met de meeste ondersteuning in de eerste golf.

| Golf | Markten | Ondersteuning |
|---|---|---|
| Golf 1 | Duitsland, Frankrijk, Polen, Tsjechië, Roemenië, België en de Benelux | Lokale agenten, volledig mediaprogramma, aanwezigheid op beurzen |
| Golf 2 | Noordse landen (Zweden, Finland, Denemarken, Noorwegen), Verenigd Koninkrijk, Italië, Spanje | Marktintrede via agenten, met gerichte beurs- en mediasteun |
| Golf 3 | Turkije | Via partners en op aanvraag, na een compliancescreening |

Het aantal markten waarop een lid kan werken, hangt af van het niveau: één voor Launch, twee voor Core, vier voor Advance en zes voor Prime. Met de module Export Market Pack komt er een extra prioritaire markt bij, met een plan, een agent, een lijst van kopers en twee missieplaatsen. Lees voor de Nederlandse markt ook [hoe u inschrijft op defensieaanbestedingen via TenderNed](/blogs/export-markets/defensie-aanbestedingen-tenderned).

## Welke resultaten wil FADEC halen?

De cluster publiceert planningsdoelen voor de opstartfase, die de Strategic Council elk jaar herziet. Het gaat om doelen, niet om behaalde resultaten:

- van 40 stichtende leden naar 120 leden in 2028 en 200 in 2030;
- 35 leverancierskwalificaties bij primes tegen 2028 en 90 tegen 2030;
- 12 Europese of ESA-consortia met een Vlaamse leider of co-leider tegen 2028 en 30 tegen 2030;
- 80 miljoen euro kapitaal opgehaald door leden via de Investment Council tegen 2028 en 250 miljoen tegen 2030;
- 60 ondersteunde exportmarktintredes tegen 2028 en 160 tegen 2030;
- 450 rechtstreekse hoogwaardige jobs in Vlaanderen tegen 2028 en 1.200 tegen 2030.

Die doelen maken de werking toetsbaar: leden en partners kunnen elk jaar nagaan hoe ver de cluster staat.

## Wat levert lidmaatschap op?

FADEC beschrijft zes waardestromen:

- **Toegang tot omzet**: introducties bij primes, teaming en offerteaanvragen via het Partnership Office.
- **Toegang tot kapitaal**: de Investment Council en een overzicht van Europese investeerders in lucht- en ruimtevaart en defensie.
- **Publieke financiering**: consortiumvorming voor oproepen van het EDF, EDIP, SAFE, Horizon Europe en ESA, waarbij het zoeken naar partners al begint voor een oproep opent. Lees ook [hoe FADEC helpt bij EDF-consortia](/blogs/eu-programmes/how-fadec-helps-with-edf-consortium-building).
- **Export**: een accelerator met vertegenwoordiging ter plaatse en handelsmissies.
- **Kostenbesparing**: gedeelde stands, gedeelde missies en gedeelde juridische en compliance-sjablonen.
- **Zichtbaarheid**: mediacontacten, gezamenlijke pr en evenementen.

Voor kleinere spelers zijn ook de Europese innovatie-instrumenten belangrijk. Het [EU Defence Innovation Scheme](https://eudis.europa.eu/index_en) richt zich op kmo's, start-ups en nieuwe spelers met hackathons, technologische uitdagingen, coaching en kmo-oproepen. Een cluster helpt om die kansen op tijd te zien en met de juiste partners in te stappen.

## Wat beoogt elke waardestroom?

Bij elke waardestroom vermeldt FADEC het effect dat de cluster nastreeft. Ook dit zijn doelen voor de opstartfase, geen behaalde resultaten:

| Waardestroom | Beoogd effect |
|---|---|
| Toegang tot omzet | 3 tot 8 gekwalificeerde gesprekken met primes of Tier 1-bedrijven |
| Toegang tot kapitaal | Toegang tot meer dan 40 in kaart gebrachte Europese investeerders en fondsen in lucht- en ruimtevaart en defensie |
| Publieke financiering | 1 tot 2 consortiumposities per actief lid |
| Export | 10 tot 20 gekwalificeerde afspraken met kopers per missiecyclus |
| Kostenbesparing | 15.000 tot 60.000 euro vermeden kosten ten opzichte van een markt alleen betreden |
| Zichtbaarheid | Plaatsing in toonaangevende vakbladen in vijf markten |

## Welke extra modules zijn er?

Bovenop het niveau kan een lid modules toevoegen: een Export Market Pack voor een extra markt, Consortium Coordinator Support voor wie een EDF-, EDIP- of Horizon-voorstel coördineert, een Investor Readiness Sprint van zes weken met diagnose, dataroom, pitch en shortlist van investeerders, een PR- en mediaprogramma van twaalf maanden in vijf markten, een eigen stand in het FADEC-paviljoen, een Capability Qualification Review ter voorbereiding van AS9100 of EN 9100 en een audit door een prime, en extra plaatsen op het jaarlijkse evenement. Zo kiest een lid diepgang waar het voor zijn plan telt, zonder meteen een volledig niveau hoger te gaan.

## Waar is FADEC aanwezig?

De cluster is zichtbaar op de plaatsen waar primes, overheden en investeerders samenkomen. Op de [nieuwspagina](/news) staan onder meer de zakenmissie Flanders Accelerates! van Flanders Investment & Trade naar Montreal en Halifax van 5 tot 8 oktober 2026, waarvoor FADEC samen met FLARE Group zijn deelname aankondigde, en een BEDEX-netwerknamiddag op de luchtmachtbasis van Melsbroek op 11 april 2027. Die namiddag, gesteund door het ministerie van Defensie en met Canada als gastland, is bedoeld om consortia te vormen, toeleveringsketens minder kwetsbaar te maken, dual-usetechnologie zichtbaar te maken en Belgische leveranciers met kapitaal te verbinden.

## Wie kan lid worden?

Er zijn acht niveaus, afgestemd op rol en omvang: Launch (start-ups met minder dan 25 voltijdse medewerkers), Core (kmo's van 25 tot 249 vte), Advance (middelgrote bedrijven van 250 tot 999 vte), Prime (grote bedrijven en Tier 1-integratoren), Capital (investeerders), Knowledge (universiteiten, onderzoekscentra en testlabs), Public (overheidsinstanties) en Ecosystem Partner. Dat laatste niveau is een kosteloze samenwerkingsvorm voor organisaties die zelf al verwante initiatieven trekken; het geeft geen voorrang bij aankopen en geen toegang tot vertrouwelijke ledeninformatie.

De bijdrage hangt af van het niveau en wordt in de lidmaatschapsovereenkomst vastgelegd. Meer uitleg over niveaus en voordelen leest u in [FADEC membership: costs and benefits](/blogs/consortia-partnerships/fadec-membership-costs-and-benefits) en op de [lidmaatschapspagina](/membership).

## Wat betekent dat concreet voor een kmo?

Neem een Vlaamse kmo van 40 medewerkers die composietonderdelen maakt. Zij past in het Core-niveau en krijgt volgens de lidmaatschapstabel:

- een vaste accountmanager en zes introducties per jaar via het Industrial Partnership Office, met een eerste gekwalificeerde introductie binnen 60 dagen na de onboarding;
- standaardondersteuning bij consortia voor Europese oproepen;
- twee exportmarkten en twee plaatsen op handelsmissies;
- twee pitchmomenten per jaar bij de Investment Council;
- twee zitjes in de Advisory Committees en een waarnemersstatus in de Strategic Council;
- drie deelnemers op het jaarlijkse evenement en driemaandelijkse briefings over programma's.

Voor zo'n bedrijf is de vraag niet of het lidmaatschap interessant klinkt, maar welke van die introducties, consortiumplaatsen en markten het binnen twaalf maanden wil omzetten in een order of een project. Precies dat legt het plan na 90 dagen vast.

## Hoe stapt u in?

1. Kijk welk niveau bij uw organisatie past.
2. Neem contact op met het clusterteam via de [contactpagina](/contact) of membership@fadec.aero.
3. Na de bevestiging van niveau en bijdrage start een onboarding van 90 dagen: capaciteitsdossier, exportcontrolebasis, doellijsten van primes en een schriftelijk plan voor twaalf maanden.

Wie voor 31 december 2026 instapt, hoort bij het stichtende cohort van 60 plaatsen. Stichtende leden krijgen die titel, voorrang bij de zitjes in de Advisory Committees en een vermelding in het clusterhandvest en op alle publieke ledenlijsten.

## Snelle antwoorden

**Wat is FADEC?** FADEC is de Flanders Aerospace & Defence Cluster: een industriegedreven, met de overheid afgestemd platform dat Vlaamse capaciteit omzet in posities op Europese lucht- en ruimtevaart- en defensieprogramma's.

**Voor wie is FADEC bedoeld?** Voor start-ups, kmo's, middelgrote en grote bedrijven, investeerders, universiteiten en onderzoekscentra, overheidsinstanties en partnerorganisaties die actief zijn in lucht- en ruimtevaart, defensie en dual-use.

**Helpt FADEC bij Europese subsidies zoals het EDF?** Ja. De cluster bouwt consortia voor oproepen van het Europees Defensiefonds, EDIP, SAFE, Horizon Europe en ESA, en begint het zoeken naar partners al voor een oproep opent.

**Hoe word ik lid van FADEC?** Kies het lidmaatschapsniveau dat bij uw organisatie past en neem contact op met het clusterteam via de contactpagina of membership@fadec.aero. Organisaties die voor 31 december 2026 instappen, horen bij het stichtende cohort van 60 plaatsen.

**Op welke exportmarkten richt FADEC zich?** In een eerste golf op Duitsland, Frankrijk, Polen, Tsjechië, Roemenië en de Benelux, in een tweede golf op de Noordse landen, het Verenigd Koninkrijk, Italië en Spanje, en in een derde golf, via partners en na een compliancescreening, op Turkije.

## Sources

1. [The Hague Summit Declaration, 25 juni 2025 (NAVO)](https://www.nato.int/cps/en/natohq/official_texts_236705.htm)
2. [The European Defence Fund at a glance (Europese Commissie)](https://defence-industry-space.ec.europa.eu/eu-defence-industry/european-defence-fund-edf_en)
3. [EU Defence Innovation Scheme (EUDIS)](https://eudis.europa.eu/index_en)